بن حنبل است كه صريحا مستثنى منه را ذكر كرده كه همان مسجد باشد و ظاهرا حكمت نهى هم اينست كه مسجد در هر جا است و از نظر فضيلت يكى است و سفر كردن و تحمل مشقت براى نماز خواندن در مسجد بيهوده است . بنابراين اين حديث بهيچ‌وجه نهى از سفر كردن براى زيارت پيغمبر اكرم ( ص ) و امامان و اوليا را نمىكند و نيز در دين اسلام شكى وجود ندارد كه سفر براى تعليم علم و براى تجارب و براى صله‌رحم و تفريح و امور سياسى و غير اينها جايز است درحاليكه اگر مستثنى منه را عام فرض كنيم - كه دليلى ندارد - همه اين سفرها ممنوع مىشود دقت كنيد . ( س - 40 ) : بعضى از ملاصاحبان ميگويند كه ايمان به خدا در فطرت آدمى بوديعت سپرده شده است و كفر عارضى است شما چه ميگوئيد كمونستان و ماديين انرا انكار ميكنند و ميگويند ايمان تلقينى است ، انان گاهى فقيران را عامل دين ميدانند كه خود را به ان تسلى مىدهند و گاهى سرمايه‌داران را عامل دين ميدانند كه فقيران را از چپاول اموال خود منصرف كنند ؟ ( جواب ) : از ظاهر آيه مباركه فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ استفاده مىشود كه ايمان فطرى است و احاديث معتبرى وارد شده است كه توحيد و خداشناسى فطرى انسانها است و نيز از بعضى احاديث وارده در تفسير آيه مباركه وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ ( اگر از انان بپرسى كه اسمانها و زمين را كى آفريده هر آينه خواهند گفت كه خدا ) بدست مىايد كه اين جواب كفار جواب فطرت